Konzervativna fondacija Heritage iz Sjedinjenih Američkih Država u proteklih je nekoliko mjeseci pojačala lobističke aktivnosti u Evropskoj uniji, s fokusom na formiranje trećeg entiteta u Bosni i Hercegovini, piše Detektor.
Sastanci zabilježeni u registru Transparency Internationala
Javno dostupni podaci iz registra Transparency Internationala o sastancima između funkcionera EU i političara, nevladinih organizacija i lobističkih firmi pokazuju da je više članova fondacije Heritage dolazilo u Evropu radi razgovora o BiH. Predstavnik organizacije Paul McCarthy održao je 23. marta sastanak s delegatom Evropskog parlamenta Antoniom Tangerom Correom iz Portugala, članom radikalno desničarske grupe “Patrioti za Evropu”.
Correini sporni istupi o BiH
Correa je ranije imao brojne kontroverzne stavove o situaciji u Bosni i Hercegovini. U julu 2025. kritikovao je izvještaje Evropske unije o BiH iz 2023. i 2024. godine, smatrajući da nedostaje spominjanje “rastuće islamizacije u dijelovima Federacije”, dok se Rusija i Kina spominju kao neprihvatljivi generatori utjecaja u Republici Srpskoj.
Predložio je i brisanje dijela teksta izvještaja Evropskog parlamenta iz 2025. kojim se vlasti RS-a pozivaju na poštovanje odluka Ustavnog suda BiH, uključujući onu vezanu za zakon o stranim agentima, kao i brisanje dijelova koji osuđuju secesionističke namjere rukovodstva RS-a. Osim toga, zalagao se za uklanjanje eksplicitnih referenci na rusku invaziju na Ukrajinu u kontekstu vanjske politike EU i sankcija prema Rusiji, te za brisanje zabrinutosti Brisela zbog malignog dezinformacijskog utjecaja na BiH.
Sastanak s Primorcem mjesec dana ranije
Mjesec dana prije susreta s McCarthyjem, Correa se sastao i s Maxom Primorcem, lobistom HDZ-a i visokorangiranim članom fondacije Heritage, poznatim po radikalnim stavovima o navodnoj “islamističkoj prijetnji” u BiH.
Fondacija Heritage je u februaru 2026. objavila tekst pod Primorčevim potpisom, naslovljen “Islamistička država na granici NATO-a”, u kojem se tvrdi da muslimani u BiH odbijaju političku jednakost sa Srbima i Hrvatima te da bi Sarajevo, s obzirom na stabilnost NATO-a, trebalo “prestati s opresijom nad kršćanskim susjedima”.
Primorčev fokus, prema Detektoru, najviše se odnosi na interese HDZ-a u BiH – izmjene izbornog zakona, ukidanje Ureda visokog predstavnika (OHR) te formiranje trećeg entiteta.
Veza s umjerenom desnicom preko Zovko
Iako Heritage najviše cilja na radikalne desničare, fondacija radi i na izgradnji dubljih veza s umjerenijom desnicom okupljenom oko Evropske narodne stranke (EPP). Ključna osoba za tu vezu je Željana Zovko, zastupnica u Evropskom parlamentu iz HDZ-a, koja se u više navrata javno sastajala s predstavnicima fondacije, uključujući Primorca. Detektor primjećuje da se Primorac nakon sastanaka sa Zovko često “aktivirao”, objavljujući nove tekstove i analize o BiH.
Prema pisanju Detektora, Zovko je prva osoba koja je uspostavila vezu između fondacije Heritage i EPP-a – veza koja danas utječe na pitanja saradnje Brisela i Washingtona, s primjetnim ubrzanjem u posljednje dvije godine u oblastima poput odbrane, fosilnih goriva i drugih tema, uključujući i Balkan.
